FAQ: Reprorechtvergoedingen voor vak, wetenschappelijke en educatieve werken

Vanwege een stelselwijziging zal Lira vanaf 2020 beschikbare reprorechtvergoedingen uitkeren aan alle tekstauteurs van alle werken. Dus ook voor vakboeken en -tijdschriften, wetenschappelijke boeken en tijdschriften en educatieve geschriften. We hebben de meest gestelde vragen voor je op een rij gezet.

 

Wat moet ik doen om voor een reprorechtvergoeding in aanmerking te komen?

Je moet je eerst aanmelden bij Lira via de portal https://portal.lira.nl/reprorecht. Doe dit zo snel mogelijk om verzekerd te zijn van een uitnodiging voor de eerste verdelingen later dit jaar. Na je aanmelding, ontvang je vanaf de tweede helft van augustus een uitnodiging per email om opgave te doen van je inkomsten uit schrijfwerkzaamheden. 

Ik ben al bekend bij Lira. Moet ik me opnieuw aanmelden?

Nee. Dat is niet nodig, want Lira heeft je gegevens al. Wel vragen wij je graag om Lira per email via lira@cedar.nl of via de portal te informeren dat je schrijfwerkzaamheden hebt verricht in de categorieën vak/wetenschappelijk/educatief. Zo ben je ervan verzekerd dat wij je tijdig een uitnodiging sturen om opgave te doen.

Voor welke tekstauteurs is de reprorechtvergoeding bestemd?

De reprorechtvergoeding is bestemd voor alle tekstauteurs, journalisten en vertalers die schrijfwerkzaamheden hebben verricht op freelance basis. En ook, tot 70 jaar na het overlijden van de oorspronkelijke auteur: zijn erfgenamen. Schrijfwerkzaamheden verricht in loondienst van de uitgever komen doorgaans niet in aanmerking. 

Ik heb schrijfwerkzaamheden verricht zonder daar een vergoeding voor te hebben ontvangen van mijn uitgever. Krijg ik toch een reprorechtvergoeding?

Ja. De reprorechtvergoedingen zijn er voor alle tekstauteurs van wie (bijdragen) uit boeken, kranten en tijdschriften gekopieerd worden door bedrijven, overheids- en onderwijsinstellingen. Ook als je geen vergoeding (honorarium en/of royalty’s) hebt ontvangen van je uitgever, kun je aanspraak maken op een vergoeding. Lira hanteert dan gemaximeerde standaardbedragen.

In mijn royaltyoverzicht staat onder aan de streep € 0,00, want het is verrekend met een voorschot of vaste (lumpsum) vergoeding. Krijg ik toch een reprorechtvergoeding?

Bij je opgave van inkomsten uit schrijfwerkzaamheden via de portal ga je uit van de datum op je factuur of royaltyoverzicht. De reprorechtvergoedingen worden berekend over de totale inkomsten per jaar, dus ook over voorschotbedragen en over lumpsumbedragen. De reprorechtvergoeding zal dan relatief hoog zijn in het jaar dat het voorschot is gefactureerd.

Ik ben journalist en ontving al eerder reprorechtvergoedingen van Lira. Wat verandert er voor mij?

Je kunt voortaan al je (artikelen in) boeken en -tijdschriften opgeven voor reprorecht bij Lira. Dus niet alleen voor kranten en publiekstijdschriften, maar ook voor vaktijdschriften (tijdschriften primair bedoeld voor bepaalde bedrijfssectoren of beroepsgroepen) en wetenschappelijke tijdschriften (tijdschriften van academisch niveau met publicaties van wetenschappelijk onderzoek, primair bedoeld voor wetenschapsbeoefening, studie en onderzoek).

Ik ben redacteur, kan ik me melden bij Lira voor een reprorechtvergoeding?

Redactiewerkzaamheden komen in principe niet in aanmerking voor de reprorechtvergoeding. Maar redacteuren die op basis van een auteurscontract in een auteursteam zijn opgenomen en een inhoudelijke schrijfbijdrage hebben geleverd, worden als maker beschouwd en kunnen zich daarom wel bij Lira aanmelden voor de reprorechtvergoeding.

Welke werken tellen mee voor mijn reprorechtvergoeding?

De reprorechtvergoedingen die worden geïncasseerd door Stichting Reprorecht en verdeeld door Lira hebben betrekking op uitgegeven werken zoals boeken, kranten en tijdschriften. Voor alle werken in alle categorieën geldt dat het moet gaan om titels die door een uitgever in Nederland zijn uitgegeven. Het maakt daarbij niet uit of het om een digitale (online) variant of een papieren variant van een titel gaat.

Ik ben zowel auteur als uitgever. Kan ik mij aanmelden?

Ja. In dat geval kun je je aanmelden als individuele auteur om aanspraak te maken op het auteursdeel. Wil je je aanmelden als uitgever, neem dan contact op met Stichting PRO.

Kan ik mijn organisatie ook aanmelden?

Nee. Je kunt je alleen als individuele auteur aanmelden bij Lira. Uitgevers, universiteiten, scholen, bedrijven, advocatenkantoren of andere organisaties kunnen zich niet aanmelden. Er is één uitzondering die geldt wanneer de auteur zijn eigen auteursrechten in zijn eigen bedrijf, waarvan hij de enige eigenaar is, heeft ingebracht. Het bedrijf moet zich daarnaast uitsluitend richten op de exploitatie van de rechten op de werken die door de auteur daadwerkelijk zelf geschreven zijn. Deze uitzondering geldt voor natuurlijke personen die maker zijn in de zin van de Auteurswet en dus niet als sprake is van het werkgeversauteursrecht.

Ik heb eerder geld uitgekeerd gekregen via Lira en daarop hield Lira kosten in. Doet Lira dat nu ook?

Ja. Lira is een stichting zonder winstoogmerk. Wij doen er alles aan om de uitvoeringskosten zo laag mogelijk te houden. Om de verdeling van reprorechtvergoedingen mogelijk te maken zal Lira een percentage aan administratiekosten inhouden. Voor de eerste nieuwe verdelingsrondes in 2020 zijn de percentages voor vak, wetenschappelijke en educatieve boeken vastgesteld op 2,5% (incassojaar 2018) resp. 5% (incassojaar 2019) voor kosteninhouding.

Steunt Lira ook via collectieve bestedingen de vak, wetenschappelijke en educatieve auteurs?

Ja. Lira is een stichting voor en door auteurs en stelt zich ten doel de economische, sociale en culturele positie van alle tekstmakers te verbeteren. Daartoe houdt Lira een percentage in ter besteding aan sociale, collectieve en educatieve doelen via het Lira Fonds. De afgelopen jaren werden uit de collectieve gelden bijvoorbeeld al de sectie Educatieve Auteurs van de Auteursbond gesteund en de Educatieve Parel (prijs voor de beste les). Ook het project Faces of Science van de KNAW wordt mede mogelijk gemaakt door de collectieve bestedingen via Lira.

Kom ik ook in aanmerking voor andere vergoedingen via Lira?

Mogelijk wel. Als jouw boek bijvoorbeeld door openbare bibliotheken is uitgeleend, heeft Lira een leenrechtvergoeding beschikbaar. Voor bijdragen aan e-magazines zijn daarnaast thuiskopievergoedingen beschikbaar. Meer informatie over de verschillende verdelingen door Lira vind je hier.

Wanneer kan ik mijn reprorechtvergoedingen verwachten?

In december 2020 zal Lira tot uitkering overgaan. Met de komst van de stelselwijziging voor schrijvers van vak, wetenschappelijke en educatieve werken, zal Lira in 2020 in één keer over twee jaren de vergoedingen beschikbaar stellen voor de categorieën vak, wetenschap en educatief.

Staat jouw vraag er niet bij? Neem dan contact op met lira@cedar.nl of via de portal.

Click here for English.