Interview Esther Gerritsen

Interview Esther Gerritsen ESTHER GERRITSEN STUDEERDE Dramaschrijven en literaire vorming aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Ze schreef theaterteksten voor onder meer Het Syndicaat, Toneelgroep Amsterdam, Victoria, het Gasthuis en Keesen&Co. Ze wordt beschouwd als gevestigd literair talent. In 2005 werd haar de Dif/BNG Aanmoedigingsprijs toegekend en haar roman Normale dagen werd geselecteerd voor de longlist van de Libris Literatuur Prijs 2006. In 2008 kwam haar roman De kleine miezerige god uit, die lovende recensies ontving.

Waarom is schrijver het mooiste vak ter wereld?
Als schrijver leid ik een wekkerloos bestaan. Ik ben volledig zelfstandig en ik hoef niet op vaste tijden ergens te zijn. Op deze manier kan ik schrijven wanneer ik wil, al schrijf ik wel vaak op vaste tijden. Maar het belangrijkste is dat het hele leven materiaal biedt om te schrijven. Het schrijven gaat voor mij dan ook de hele dag door. De gedachtes en gevoelens die ik heb, bezie ik, en zo is het hele leven materiaal en dus een project. Het gaat om een soort onderzoekersblik. Deze blik is voor mij een houvast in het leven.

En welke kanten van het schrijversbestaan vind je minder leuk?
Een echt nadeel bestaat er voor mij niet aan het schrijversbestaan. Al blijft mijn vak een vreemde vorm van communicatie. Nogal eenzijdig. Ik denk maanden na over hoe ik iets formuleer en stuur het dan pas naar buiten om het een ander te laten horen. En die werkelijkheid, die ik als materiaal beschouw, vorm ik dus steeds om, tot een verhaal, een scène, een gedachte. Dat is prettig, maar soms ook vermoeiend: alsof niets gewoon kan blijven wat het is.
En omdat ik veel tijd alleen doorbreng, vergeet ik af en toe dat het interessant is om andere mensen te zien. Daar moet ik dan echt aan herinnerd worden. Gelukkig gaat dit vanzelf als ik tussen mijn vrienden ben, of soms tussen nieuwe mensen, want dan merk ik weer hoe vervullend het kan zijn om met andere gedachtewerelden geconfronteerd te worden. Iets wat ook wel gebeurt als je een boek leest, maar die directe communicatie heeft toch ook wel wat. Soms.

Hoe ben je in aanraking gekomen met Lira?
Toen ik nog Dramaschrijven en literaire vorming studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Als theaterschrijver leer je snel de weg te vinden naar subsidieverschaffers, want dit is een groot deel van je inkomen. Lira heeft mij dus al vanaf het begin van mijn carrière ondersteund. Eerst door subsidie, later ook door het uitkeren van onder meer leenrechtgelden.

Wat betekent Lira voor jou in de beroepspraktijk?
Elk jaar krijg ik leenrechtvergoedingen uitgekeerd door Lira. Dit is heel leuk, want in het begin was het bedrag zo rond de 2 cent en langzamerhand zie je het groeien. Al blijft het voor mij een mysterie dat er iemand is die alles bijhoudt en zorgt dat je nieuwe boek voorkomt op de specificatie. Wie doet dat toch? Een raadsel.
Mijn theaterteksten worden ook aangeboden op www.liratheaterteksten.nl. Ik vind het heel goed dat Lira op dit gebied actie onderneemt, want het lijkt alsof kopiëren van theaterteksten gemeengoed is geworden in Nederland. Lira biedt nu een duidelijk legaal alternatief.

Hoe is je ervaring met Liratheaterteksten.nl?
In de beroepspraktijk merk ik er weinig van dat mijn teksten worden aangeboden op de website. Al vind ik het heel goed dat er een platform is dat voorziet in de behoefte om theaterteksten te kunnen kopen. Eén keer per jaar krijg ik een afrekening en een vergoeding.

Hoe zie jij de toekomst van het schrijversvak tegemoet met het oog op digitale ontwikkelingen?
Ik denk dat e-books en luisterboeken een grotere rol gaan spelen in de toekomst, maar het boek in zijn originele vorm zal nooit verdwijnen. Wat betreft luisterboeken en internet: ik ben me ervan bewust dat deze illegaal te downloaden zijn. Maar ik hou graag oogkleppen op wat dat betreft. Dat is net zoiets als op het internet gaan bijhouden welke amateurgroepen je teksten spelen zonder rechten te betalen. Daar word je toch alleen maar ongelukkig van, als je daar je energie en tijd aan gaat besteden. Schrijversplatforms als WEbook, waarbij de bezoeker mee kan lezen en commentaar levert en zo invloed uitoefent op het schrijfproces, dat lijkt me een hel. Als ik schrijf ben ik de hele tijd bezig om de stemmen in mijn hoofd te negeren die zeggen dat het ook anders kan. Vreselijk is dat. Voor mij is WEbook dan ook geen uitkomst, want dan zou ik naast de stemmen in mijn hoofd ook nog rekening moeten houden met werkelijke stemmen. Alsjeblieft niet. Schrijven is een individueel proces. Dat bevalt me er nou juist zo aan.

Waar kan Lira jou nog bij helpen in de toekomst?
Met mijn computer! Als schrijver ben je zo afhankelijk van je computer dat het heel onhandig is als deze niet werkt. Ten eerste heb ik een goede back-up nodig. Nu mail ik mijn werk nog naar een e-mailadres, zodat er ergens een kopie bestaat mocht mijn computer stukgaan. Niet echt de beste methode heb ik begrepen. Daarnaast zou het vreselijk handig zijn als Lira een eigen schrijversvriendelijke, technische dienst zou aanbieden. Iemand die je computer repareert én die gemakkelijk is in de omgang. Iemand die zich op vanzelfsprekende wijze in je werkkamer ophoudt, zonder dat je ongemakkelijk wordt van die vreemde in je huis. Een zeldzaam talent moet zo iemand hebben dus, maar toch, dat zou heerlijk zijn.