Kabel

Informatieavond: audiovisuele incasso en verdeling

Op maandagavond 14 november 2016 organiseerde Lira in samenwerking met het Netwerk Scenarioschrijvers een informatieavond in de Krakeling in Amsterdam over de incasso en verdeling van de vergoedingen voor audiovisuele makers.

Stand van zaken rechtszaak Lira-Ziggo
Op 18 oktober jl. heeft het Amsterdamse gerechtshof tussenarrest gewezen in de hoger beroepszaak Lira-Ziggo. Robert Alberdingk Thijm (secretaris Stichting Lira) legt uit dat het tussenarrest tweeledig is.

Verloren
De inzet van de in eerste instantie door Lira aangespannen rechtszaak was dat de kabelexploitanten – met het stopzetten van de betalingen voor kabeldoorgifte per 1 oktober 2012 - inbreuk maken op de rechten die audiovisuele makers via het aansluitingscontract aan Lira hebben overgedragen. Dit is in eerste aanleg door de rechter in 2014 bevestigd. Daarop zijn de kabelexploitanten in hoger beroep gegaan.

Nu oordeelt het Hof in het tussenarrest van dat hoger beroep dat het vermoeden van overdracht aan de producent dat is opgenomen in artikel 45d Auteurswet (Aw), niet door een vooroverdracht van de rechten aan een collectieve beheersorganisatie zoals Lira kan worden doorkruist. Volgens het Hof kan uitsluitend een afwijkend beding tussen de auteur en de producent ertoe leiden dat de auteursrechten niet van meet af aan de producent zijn overgedragen, maar bij de auteur zijn gebleven.

Gewonnen
Sinds 1 juli 2015 is de Wet Auteurscontractenrecht van kracht. Deze wet geeft de scenarioschrijver, de hoofdregisseur en de hoofdrolspeler van een filmwerk recht op een proportionele billijke vergoeding voor uitzending en andere mededelingen aan het publiek, met uitzondering van on demand exploitaties. Die vergoeding is niet voor afstand vatbaar en kan alleen door een collectieve beheersorganisatie (als Lira) worden geïncasseerd. De aanspraak op de genoemde vergoedingen ontstaat op voorwaarde dat de (scenario)schrijver de rechten ten aanzien van de betreffende exploitaties aan de producent heeft overgedragen. In aanloop naar en op basis van deze wet is er een convenant met RODAP gesloten en wordt er vanaf 1 januari 2015 weer door de kabelexploitanten betaald. Het Hof vindt dat er voor de periode 1 oktober 2012 tot 2015 ook betaald moet worden, omdat een regeling die ertoe leidt dat filmmakers zoals scenarioschrijvers en regisseurs geen billijke vergoeding ontvangen voor de exploitatie van hun arbeid in strijd is met het recht van de Europese Unie. Het Hof geeft daarbij geen uitsluitsel via welke weg deze makers hun billijke vergoeding moeten ontvangen. Wellicht richt de aanspraak zich tot de producenten, aldus het Hof.

Vervolg
Het tussenarrest is bedoeld om een basis voor verdere onderhandeling te bieden. Het Hof nodigt partijen uit voor een nieuwe zitting om een aantal aspecten nader te bespreken. Begin 2017 vindt er wederom een comparitie van de partijen plaats.

Het Convenant met RODAP, kabel en video-on-demand
Begin 2015 heeft Lira, samen met Vevam en Norma, een convenant met RODAP gesloten inzake Basic Media Services (BMS) aldus Jochem Donker (jurist Lira). BMS omvat de lineaire uitzendingen met bijbehorende (gratis) uitzending gemist diensten. Voor de implementatie van de Wet Auteurscontractenrecht werden de rechten voor de doorgifte van filmwerken door schrijvers aan Lira overgedragen die op basis daarvan een overeenkomst met de kabelexploitanten sloot. Nu geeft de nieuwe Wet Auteurscontractenrecht in artikel 45d lid 2, hoofdmakers (zoals scenarioschrijvers) van films en televisieseries het recht op een billijke proportionele vergoeding voor bepaalde exploitatievormen die alleen collectief geïnd kan worden. Dit wordt verplicht collectief beheer genoemd.

Het convenant met RODAP is gebaseerd op de nieuwe wet, waardoor er alleen afspraken zijn gemaakt voor de hoofdmakers.

Er is jarenlang gelobbyd om ook de Extra Media Services (EMS) als video-on-demand (VOD) in de Wet Auteurscontractenrecht onder verplicht collectief te krijgen, maar dat vond de wetgever te ver gaan. Hier moeten op vrijwillige basis afspraken over gemaakt worden. Momenteel loopt hierover  een arbitrageprocedure en zowel PAM als RODAP hebben hun standpunten aan de arbitragecommissie kenbaar gemaakt.

Een nieuw repartitiereglement en de verdelingen in 2016
Hanneke Verschuur (accountmanager Lira) legt in een vraaggesprek met Hadassah de Boer uit dat Lira door het gesloten convenant met RODAP, de nieuwe Wet Auteurscontractenrecht en de groei van Lira’s achterban met journalisten en voormalig Vevam scenaristen een nieuw voorlopig reglement voor de verdeling van de BMS vergoedingen heeft moeten opstellen.

Voorlopig Repartitiereglement BMS (Basic Media Services) – de verschillen
Het eerste grootste verschil is dat het nieuwe reglement beperkt is tot hoofdmakers uit artikel 45d lid 2 van de Wet Auteurscontractenrecht. Voor de andere makers die Lira vertegenwoordigt zoekt Lira naar en oplossing die recht doet aan de belangen van die makers. In elk geval blijft Lira zich inzetten voor alle makers- middels de lopende procedure, bij de tussenevaluatie van de Wet Auteurscontractenrecht en in de onderhandelingen met RODAP. Lira Om deze reden is het nieuwe reglement voorlopig.

Andere verschillen zijn dat de BMS vergoedingen die door RODAP onder het convenant worden betaald, uitsluitend betrekking hebben op de ‘RODAP zenders’. Hieronder wordt verstaan een op het Nederlands publiek gericht programmakanaal van een omroeporganisatie die lid is van RODAP. Dit zijn momenteel de NPO, RTL Nederland en de SBS groep. Regionale zenders vallen hierbuiten. Verder worden de herhalingen in het nieuwe reglement beperkt tot twee herhalingen per kalenderjaar. Tot slot vindt er geen repartitie meer plaats voor de kabeldoorgifte van radio-uitzendingen, omdat daar nu niet voor betaald wordt.

Het ‘Voorlopige Reglement BMS-vergoedingen’ heeft betrekking op de ontvangen BMS-vergoedingen over de periode vanaf 1 juli 2015 en is hier in te zien.

Uitkeringen 2016
Lira heeft de BMS vergoedingen over de 1e helft 2015 reeds eind 2015 uitgekeerd. Lira stelt nu alles in het werk om de BMS vergoedingen over de 2e helft van 2015 op basis van het nieuwe reglement nog in 2016 uit te keren.

Verder heeft Lira een schikking met de Stichting Videma getroffen over het openbaar maken van filmwerken  via gesloten netwerken (hotels, horeca, ziekenhuizen etc.) en groepstelevisie. De gelden uit deze schikking worden dit jaar verdeeld.

Tot slot voert Lira – naast de reguliere thuiskopie video repartitie over 2015 – ook nog een thuiskopierepartitie over eerdere jaren uit. De budgetten voor deze uitkeringen bestaan uit extra gelden die Lira van Stichting de Thuiskopie heeft ontvangen uit de schikking met de Staat en een vrijval van aangehouden reserveringen.
 
Onderhandelen loont!
Onderhandelen levert wat op volgens Jan Hilbers (directeur Netwerk Scenarioschrijvers). Dit bleek onder andere ook uit de resultaten van het inkomensonderzoek van de Vereniging van Letterkundigen (VvL). Schrijvers die werken met een modelcontract verdienen volgens dit onderzoek op jaarbasis € 4.000,- meer dan schrijvers zonder modelcontract.

In beginsel is alles onderhandelbaar. Enkele belangrijke punten bij een onderhandeling zijn: de wil om er samen uit te komen, een goede voorbereiding (inclusief een inschatting van de wederpartij), het in kaart brengen van wederzijdse belangen, op de hoogte zijn van je ‘wisselgeld’, een duidelijk doel stellen en deze voor ogen houden en het bezien van de onderhandeling als een spel.

Volgend jaar zal Het Netwerk Scenarioschrijvers masterclasses onderhandelen organiseren voor zowel beginners als gevorderden. Mocht je hier belangstelling voor hebben, dan kun je dit bij het Netwerk Scenarioschrijvers aangeven.




Kabelvergoedingen in 2016

21 september 2016

Lira heeft eind vorig jaar een verdeling van kabelvergoedingen uitgevoerd over de eerste helft van 2015. De eerstkomende repartitie zal betrekking hebben op televisie-uitzendingen in de tweede helft van 2015.

Afspraken PAM-RODAP

Begin 2015 heeft Lira samen met Vevam (regisseurs) en Norma (acteurs) een Convenant gesloten met RODAP. Op grond van die afspraken en op basis van de nieuwe Auteurswet die 1 juli 2015 in werking is getreden, betalen de bij RODAP aangesloten distributeurs vergoedingen voor (kabel)doorgifte aan Lira.

Wat is er veranderd?

Onder de nieuwe wet hebben de hoofdmakers (scenarioschrijvers, hoofdregisseurs en hoofdrolspelers) van films en televisieseries recht op een proportionele billijke vergoeding voor de doorgifte en uitzending van hun werken. RODAP betaalt aan PAM uitsluitend vergoedingen voor de doorgifte (inclusief catch-up diensten tot 14 dagen na uitzending) van de zenders van de bij RODAP aangesloten omroepen (NPO, RTL en SBS). Die vergoedingen hebben betrekking op films en series van hoofdmakers als bedoeld in artikel 45d lid 2 Auteurswet. Omdat Lira natuurlijk alleen maar kan uitkeren waarvoor wij incasseren, is de komende uitkeringsronde beperkt tot de hoofdmakers, dus de scenarioschrijvers. Eveneens is de repartitie beperkt tot de zenders van de NPO, RTL en SBS. Voor werken die zijn uitgezonden op regionale zenders, zijn geen vergoedingen beschikbaar. Lira zal haar repartitieregels aanpassen aan de afspraken in het Convenant.

Andere schrijvers dan scenarioschrijvers

Natuurlijk zijn er in veel gevallen ook andere schrijvers betrokken bij programma’s op televisie dan scenarioschrijvers. Zoals bijvoorbeeld vertalers en ondertitelaars, cabaretiers en schrijvers van verfilmde boeken. Voor deze schrijvers worden door RODAP nu geen vergoedingen betaald. Ook voor bijvoorbeeld hoorspelauteurs en schrijvers wier werk wordt voorgedragen op de radio, betaalt RODAP niets aan Lira.

Onderhandelingen met RODAP om te komen tot passende afspraken en een dekkende regeling, hebben ondanks jarenlange inspanningen, onderhandelingen, bemiddelingen en juridische procedures tot op heden niet tot resultaat geleid.

Toekomst

Lira is op dit moment verwikkeld in een hoger-beroep procedure (aangespannen door de kabelmaatschappijen en RODAP nadat Lira in eerste aanleg in het gelijk was gesteld), teneinde betaling te verkrijgen voor het hele door Lira vertegenwoordigde repertoire van alle bij ons aangesloten schrijvers.

Lira zal zich in de komende tijd blijven inspannen om te komen tot een regeling met de distributeurs die voorziet in vergoedingen voor alle tv- en radiozenders die worden doorgegeven, voor alle makers die bij ons zijn aangesloten en voor alle exploitaties waar nu (nog) niet voor wordt betaald. Ook voor de kabelvergoedingen over de periode oktober 2012-december 2014, die niet betaald werden, blijft Lira zich hard maken. Meer informatie vindt u op www.lira.nl.


Aanpassing van Lira’s aansluitingscontract voor scenarioschrijvers

7 april 2016

Vandaag heeft Lira een Amendement op haar aansluitingscontract toegestuurd aan alle bij Lira aangesloten scenarioschrijvers.

Met het Amendement geeft Lira bepaalde rechten voor audiovisuele exploitaties in Nederland, waaronder (kabel)doorgifte, terug aan de scenarioschrijvers.

Deze terug overdracht vloeit logisch voort uit de nieuwe Wet Auteurscontractenrecht, die op 1 juli 2015 in werking is getreden. Hierin is voor de hoofdmakers (scenarioschrijvers) van films en televisieserie een recht op een billijke proportionele vergoeding voor bepaalde exploitatievormen opgenomen, die alleen collectief geïnd kan worden.

Daarnaast heeft Lira, samen met de organisaties voor regisseurs (VEVAM) en acteurs (NORMA), een Convenant gesloten met RODAP (producenten, omroepen en distributeurs) waarin afspraken zijn gemaakt over collectieve vergoedingen. De vergoedingen die de RODAP-leden betalen hebben betrekking op kabeldoorgifte en andere gelijktijdige uitzendingen en bijbehorende uitzending gemist diensten (de zgn. Basic Media Services). Ook zijn er afspraken gemaakt over video on demand (VOD) exploitaties.

Hieronder treft u de veelgestelde vragen over het Amendement aan. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Lira.
 
Vragen en antwoorden – Amendement 2016 bij het Lira aansluitingscontract

1.    Waarom is het zo belangrijk dat ik dit Amendement teken en terugstuur?
Om aanspraak te kunnen maken op de collectieve vergoedingen die Lira op basis van afspraken met RODAP (producenten, omroepen en distributeurs) gaat innen voor TV doorgifte en video on demand (zie hierna onder vraag 4).

2.    Wat verandert er voor mij als ik het Amendement onderteken?
In de praktijk is de invloed gering. Lira blijft uw belangen behartigen wanneer uw werken door anderen collectief geëxploiteerd worden en streeft in die gevallen naar een collectieve regeling in ruil voor een passende vergoeding. Het verschil is dat u de in het Amendement genoemde audiovisuele rechten daarvoor niet langer aan Lira hoeft over te dragen. Deze rechten kunt u nu dus aan uw producent overdragen.
Onderdeel van de afspraken die Lira met RODAP heeft gemaakt voor video on demand is dat in het contract met de producent een bijlage wordt opgenomen met een aantal standaardvoorwaarden die Lira indirect de bevoegdheid geven om bij de exploitant een collectieve vergoeding te innen. De tekst van deze bijlage wordt door Lira in overleg met NORMA, VEVAM en RODAP opgesteld. Wij zullen u informeren zodra deze bijlage gereed is.

3.    Welke rechten worden via het Amendement uit de rechtenoverdracht aan Lira gehaald?
Het gaat om de rechten voor kabeldoorgifte en andere (gelijktijdige) uitzendingen en de bijbehorende uitzending gemist diensten (zie artikel 2-4 Amendement).
Daarnaast worden ook de rechten ten aanzien van video on demand (VOD) uit de rechtenoverdracht gehaald en terug geleverd (artikel 5-6 Amendement), zodra het Lira bestuur daartoe een besluit neemt. Lira zal u hierover terstond informeren.

4.    Waarom wordt de rechtenoverdracht aan Lira gewijzigd?
Op 1 juli 2015 is de Wet Auteurscontractenrecht in werking getreden. Deze wet geeft de  scenarioschrijver, de hoofdregisseur en de hoofdrolspeler van een filmwerk recht op een proportionele billijke vergoeding voor bepaalde exploitatievormen (met name uitzending en kabeldoorgifte). Die vergoeding is niet voor afstand vatbaar en kan alleen door een collectieve beheersorganisatie worden geïncasseerd, in uw geval door Lira.
Over de betaling van deze nieuwe wettelijke vergoeding heeft Lira, samen met VEVAM (regisseurs) en NORMA (acteurs), afspraken gemaakt met RODAP: de vereniging van producenten, omroepen en distributeurs. Tevens zijn afspraken gemaakt over collectieve vergoedingen voor video on demand. Deze afspraken zijn op 22 januari 2015 vastgelegd in een Convenant.
De aanspraak op de genoemde vergoedingen ontstaat op voorwaarde dat de (scenario)schrijver de rechten ten aanzien van de betreffende exploitaties aan de producent heeft overgedragen. Lira haalt daarom de rechten met betrekking tot deze exploitaties uit de rechtenoverdracht aan Lira, zodat u deze rechten aan de producent kunt overdragen.

5.    Hoe komen de rechten op bestaande werken die ik van Lira terugkrijg bij de producent?
Daar heeft u – als film- of televisiemaker – afspraken over gemaakt, of kunt u desgewenst nog afspraken over maken, in uw contract met de producent.

6.    Kan ik de genoemde vergoedingen ontvangen voor alle producties waaraan ik heb meegewerkt?
De vergoedingen die voortvloeien uit de wet voor (kabel)doorgifte zijn alleen bestemd voor de hoofdmakers van filmwerken. In de regel kan de scenarioschrijver als hoofdmaker van een filmwerk worden aangemerkt.
De vergoedingen die Lira op basis van de afspraken met RODAP zal gaan innen voor video on demand, zien op producties van bij RODAP (via STOP.NL) aangesloten producenten of omroepen.

7.    Kan ik een vergoeding ontvangen voor de uitzending van mijn werk op alle zenders?
De vergoeding geldt voor uitzending in Nederland door maximaal 40 RODAP zenders. De lijst met RODAP zenders kunt u terugvinden in Hoofdstuk 1 - Definities van het Amendement.

8.    Hoe zit het met vergoedingen voor uitzending op andere zenders?
Momenteel is er nog geen overeenstemming bereikt over de betaling van vergoedingen voor uitzending op overige zenders, waaronder buitenlandse, lokale en regionale zenders. Hierover wordt nog onderhandeld met de desbetreffende partijen.

9.    Krijg ik een vergoeding voor alle VOD diensten?
Het is de bedoeling dat een vergoeding wordt voldaan door alle VOD exploitanten. De VOD exploitanten moeten onderdeel uitmaken van het zogenoemde VCB-model, zoals is vastgelegd in het Convenant. Dat model gaat er vanuit dat de verplichting om te betalen uiteindelijk bij de VOD exploitant komt te berusten via een keten van contracten, waarin die verplichting steeds wordt ‘doorgegeven’. Om die verplichting door te geven wordt in het contract tussen de producent en de schrijver een speciale bijlage met standaardvoorwaarden gevoegd (zie hiervoor vraag 2).

10.  Hoe zit het als mijn werk in het buitenland wordt uitgezonden?
De wijziging in de rechtenoverdracht en de wettelijke vergoedingsaanspraak gelden voor gebruik in Nederland. Vergoedingen voor uitzendingen buiten Nederland incasseert Lira via contracten met zusterorganisaties in de desbetreffende landen volgens de daar geldende wet- en regelgeving.

11.  Hoeveel gaat de vergoeding ongeveer bedragen en wanneer wordt die uitgekeerd?
De vergoeding over de eerste helft van 2015 is eind 2015 aan u uitgekeerd. Naar verwachting zal voor BMS (kabeldoorgifte, andere gelijktijdige uitzendingen en bijbehorende uitzending gemist dienst) in totaal ongeveer 15 miljoen euro per jaar worden betaald, voor alle betrokken scenarioschrijvers, hoofdregisseurs en hoofdrolspelers. Voor VOD is voor 2015 een lumpsumvergoeding afgesproken. Over het VOD tarief voor 2016 en verder zijn partijen nog in gesprek.

12.  Als ik dit Amendement niet onderteken, ontvang ik dan nog een vergoeding?
U behoudt uw aanspraak op wettelijke vergoedingen zoals thuiskopie en leenrecht. Maar voor ontvangst van de kabel- en VOD-vergoedingen is het van groot belang dat u het amendement ondertekent, omdat u pas aanspraak op de vergoeding kunt maken als uw rechten aan de producent zijn overgedragen.


Film PAM: Een toekomstbestendig auteursrecht voor filmmakers
Deel 3: Rechtenvergoeding gegarandeerd?!

3 december 2015


Scenarioschrijvers en regisseurs uitgeknepen

Uitzending EenVandaag van 27 september 2014

Het Nederlands Film Festival in Utrecht is begonnen en de rode loper ligt uit. Volgende week gaat het om de knikkers: de uitreiking van het Gouden Kalf, de belangrijkste filmprijs van Nederland. Zeer belangrijk voor de makers en de acteurs. Maar achter de schermen voeren scenarioschrijvers en regisseurs een harde strijd met kabelmaatschappijen, omroepen en producenten over hun auteursrechten.

Hoewel er meer en meer manieren komen om films en series te verspreiden, via kabel, internet, mobieltjes en tablets, verdienen de bedenkers van al dit moois er geen cent meer aan. Kabelmaatschappijen zijn twee jaar geleden zelfs helemaal gestopt met het betalen van de schrijvers en makers. Tot woede van de schrijvers. We spreken Robert Alberdink Thijm, Franky Ribbens en Esme Lammers.


leeg

Rechter veroordeelt UPC, ZIGGO en Delta om schrijvers te betalen

27 augustus 2014

De Amsterdamse rechtbank heeft vandaag geoordeeld dat een aantal grote kabelbedrijven al bijna 2 jaar lang inbreuk maakt op de auteursrechten van schrijvers, door zonder hun toestemming televisieprogramma’s en films aan hun abonnees aan te bieden. Lees verder


Rechtszaak Lira - UPC, Ziggo en Delta

LIRA IS IN februari 2013 naar de rechter gestapt om via die weg alsnog te bewerkstelligen dat kabelmaatschappijen een redelijke vergoeding betalen aan Lira ten behoeve van de door haar vertegenwoordigde auteurs voor werken die doorgegeven worden via de televisie en radio.

De rechtszitting vond plaats op 15 april 2014 voor de meervoudige kamer van de Rechtbank te Amsterdam. Het vonnis is verschenen op 27 augustus 2014.

Achtergrond

Sinds 2011 Heeft Lira samen met organisaties van regisseurs, beeldmakers, componisten, tekstdichters, muziekuitgevers, uitvoerende musici en kunstenaars (het rechthebbendencollectief) onderhandeld met omroepen, kabelexploitanten en andere aanbieders van televisiepakketten verenigd in RoDAP. Doel van de onderhandelingen was om te komen tot een regeling voor de vergoeding van auteurs voor het gebruik van hun werken op de Nederlandse radio en televisie, via uitzending gemist en door video-on-demand diensten. De regeling zou onder meer dienen ter vervanging van de toen nog bestaande model-licentieovereenkomst voor de uitzending in televisiepakketten van de kabelexploitanten en andere distributeurs.

Deze modelovereenkomst is in 1985 tot stand gekomen door overleg tussen de rechtenorganisaties en de kabelexploitanten. Al meer dan een kwart eeuw werden op grond van dit contract door Lira de ontvangen vergoedingen verdeeld onder de aangesloten binnen- en buitenlandse (scenario)schrijvers en vertalers. Op 1 oktober 2012 is het modelcontract geëindigd, zonder dat er een nieuwe regeling is getroffen.

Omdat Lira vanaf 1 oktober 2012 geen kabelvergoedingen meer ontvangt voor de creatieve makers die zij vertegenwoordigt, heeft Lira aan de kabelexploitanten en overige distributeurs eind 2012 een licentieovereenkomst aangeboden. Inmiddels hebben diverse kabelaars een nieuwe licentieovereenkomst met Lira gesloten. Maar de grootste kabelexploitanten, waaronder UPC, Ziggo en Delta, betalen sinds 1 oktober 2012 geen vergoedingen meer aan Lira voor de doorgifte in hun pakketten.

In 2005 was ook al een gang naar de rechter noodzakelijk om de kabelexploitanten ervan te overtuigen dat zij een vergoeding moesten betalen voor het gebruik van het werk van filmmakers zoals scenarioschrijvers.